W ramach projektu „Tradycja nie zaginie w pienińskiej dolinie”, realizowanego przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania (LGD) „Gorce-Pieniny”, powstał unikatowy film edukacyjny dokumentujący ginące rzemiosło regionu. Materiał skupia się na dwóch kluczowych elementach dziedzictwa niematerialnego Pienin: tkaniu rękawic furmańskich oraz wykonywaniu swetrów gazdowskich.
Ocalić od zapomnienia: Rękawice i swetry
Film stanowi formę cyfrowego archiwum i instruktażu, prezentując skomplikowany proces tworzenia tradycyjnej odzieży, która niegdyś była niezbędna w codziennej pracy górali.
- Rękawice furmańskie (łapawice): Dokument ukazuje technikę tzw. przestrzennego tkactwa na desce. Widzowie mogą zobaczyć, jak z surowej owczej wełny powstają grube, niemal nieprzemakalne rękawice, które dawniej chroniły furmanów podczas zwózki drewna w trudnych, zimowych warunkach.
- Swetry gazdowskie: Film przybliża również warsztat mistrza zajmującego się dzierganiem swetrów gazdowskich, które charakteryzują się specyficznymi wzorami i naturalnym pochodzeniem surowca.
Rola Mistrza Tradycji
Kluczową postacią projektu jest Jan Kubik z Krościenka nad Dunajcem – uznany twórca ludowy i mistrz tradycji, który w swojej galerii prowadzi warsztaty tkania. Film dokumentuje przekazywanie tej wiedzy młodszym pokoleniom, co jest głównym celem inicjatywy „Tradycja nie zaginie w pienińskiej dolinie”.
Edukacja i promocja regionu
Produkcja pełni funkcję edukacyjną, promując region pienińsko-gorczański jako miejsce żywej tradycji. Dzięki filmowi szeroka publiczność może zapoznać się z procesem obróbki wełny oraz unikalnymi narzędziami, takimi jak specjalnie profilowane deski tkackie, które są rzadkością w innych częściach Polski.
Inicjatywy tego typu, wspierane m.in. przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pozwalają na zachowanie ciągłości międzypokoleniowej i promują rzemiosło, które w 2025 roku przeżywa swój renesans jako element lokalnej tożsamości.